Geçici vergi

Mükerrer Madde 120 – (Değişik: 22/7/1998-4369/52 md.)143 (Değişik birinci fıkra:14/10/2021 -7338/9 md.) Ticari kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı cari vergilendirme dönemi nin gelir vergisine mahsup edilmek üzere, bu Kanunun ticari veya mesleki ka zancın tespitine ilişkin hükümleri uyarınca ilgili hesap döneminin (…)144 üçer aylık dönem kazançları üzeri nden 103 üncü maddede yer alan tarifenin ilk gelir dilimine uygulanan oranda geçici vergi öderler. Şu kadar ki; 42 nci madde kapsamına giren kazançlar ile not erlik görevini ifa ile mükellef olanların bu işlerden sağladıkları kazançlar geçici vergi matrahın a dâhil edilmez. Geçici vergi matrahının hesaplanmasında Vergi Usul Kanununu n değerlemeye ait hükümleri ile bu Kanunda düzenlenen indirim ve istisnalar dikkate alınır. Dönem sonundaki mal mevcutları, istenirse sadece kayıtlar üzerinden de tespit edilerek, geçici vergi matrahının hesabında dikkate alınabilir. (Ek fıkra: 11/8/1999-4444/2 md.) (Mülga ikinci fıkra:14/10/2021-7338/9 md.) Hesaplanan geçici vergi, üç aylık dönemi izleyen ikinci ayın ondördüncü günü akşamına kadar bağlı olunan vergi dairesine bey an edilir ve onyedinci günü akşamına kadar ödenir. Aynı dönem içinde tevkif edilmiş bulunan gelir vergisi (42 nci maddede belirtilen kazançlardan yapılan tevkifat hariç) hesaplanan geçici vergiden mahsup edilir.145146 Yapılan incelemeler sonucunda, geçmiş döne mlere ait geçici verginin % 10'u aşan tutarda eksik beyan edildiğinin tespit i halinde, eksik beyan edilen bu kısım için re'sen veya ikmalen geçici vergi tarh edilir. Mahsup süresi geçtikten sonra, kesinleşen geçici vergiler terkin edilir, ancak gecikme faizi ve ceza tahsil edilir. 143 11/8/1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu maddede yer alan “üçer aylık” ibareleri “altışar aylık”, “üç aylık” ibaresi de “altı aylık” olarak değiştirilmiştir. 144 4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “ilk dokuz ayı için belirlenen” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. 145 28/3/2007 tarihli ve 5615 sayılı Kanunun 10 uncu maddes iyle bu fıkrada yer alan "dönemi izleyen ikinci ayın onuncu günü akşam ına kadar" ibaresi "dönemi izleyen ikinci ayın ondördüncü günü akşamına kadar" olarak değiştirilmiştir. 146 14/10/2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “altı” ibaresi “üç” şeklinde değiştirilmiştir. Bir önceki takvim yılında üçer aylık dönemler hali nde tahakkuk ettiril erek tahsil edilen geçici vergi, yıllık beyanname üzerinden he saplanan gelir vergisinden mahsup edilir. Mahsup edilemeyen tutar, mükellefin diğer vergi borçları na mahsup edilir. Bu mahsuplara rağmen kalan geçici vergi tutarı, o yılın so nuna kadar yazılı olarak telep edilmesi halinde mükellefe red ve iade edilir.147 İşin b ırakılması halinde, işin bırakıldığı dönemi izleyen dönemlerde geçici vergi ödenmez. Geçici vergi uygulamasına ilişkin usuller Maliye Bakanlığınca tespit edilir. İKİNCİ BÖLÜM Mahsuplar